Adimen emozionala gure emozioak identifikatzeko, ulertzeko eta kudeatzeko gaitasuna da. Ez da bakarrik ondo sentitzeari buruzkoa; harremanetan eta geure buruarekiko jarreran ere eragin zuzena du. Daniel Golemanek, arlo honetako erreferente nagusietako batek, dio bizitzako arrakastaren %75 gaitasun emozionaletan oinarritzen dela, eta %25 bakarrik ezagutzan. Horrek, emozioak txikitatik kudeatzen ikastea zentzuzkoa dela erakusten du.
Hala ere, gehienok ez dugu jaso emozioak kontzienteki lantzeko heziketarik. Txikitatik bizi izan ditugun esperientziek gure erantzun automatikoak moldatu dituzte. Maiz ikasi dugu emozio “onak” eta “txarrak” daudela, eta hobe dela malkoak estaltzea, beldurra ezkutatzea edo haserrea disimulatzea. Baina horrek gure benetako beharretatik urruntzen gaitu.
Adimen emozionalaren gakoetako bat kontrakoa da: sentitzen duguna sentitzeko baimena ematea gure buruari. Nahiz eta deserosoa izan, emozio bakoitzak mezu bat dakar. Tristura sentitzen badut, agian galera bat prozesatu behar dut. Beldurra badut, segurtasun beharra izan dezaket. Poza sentitzen badut, baloratzen dudan zerbaitekin konektatuta egon naiteke.
Garbitasun fisikoa zaintzen dugun moduan, garbitasun emozionala ere behar dugu. Egunero pilatzen ditugu estresa, kezkak eta emozioak, eta ez badiegu erreparatzen, gure ongizatean eta harremanetan eragin dezakete. Minutu batzuk hartzea arnasa hartzeko eta gure barrura begiratzeko alde handia izan daiteke.
Galdera eraginkor eta erraza da: zer sentitzen dut eta zer behar dut? Ez badugu erantzun argirik, nahikoa da gure egoeran egotea, ezer jakin gabe ere. Kontua ez da dena jakitea, baizik eta orainaldian egotea.
Haurrekin ere landu daiteke hau guztia. Ez dira behar hitzaldi luzeak, baizik eta emozioak identifikatzeko eta izendatzeko espazioak eskaintzea. Horretarako tresna erabilgarria da Zutani jolasa. Jolas honen bidez, haurrak (eta helduak) beren emozioak eta besteenak ezagutzen ikasten dute, emozioen atzean dauden beharrak ulertzen eta irtenbideak elkarrekin bilatzen. Askotan, emozio bat hitzez adierazte hutsak askapena ekartzen du.
Beste dinamika erraz eta praktiko bat da “semaforoaren jolasa”: haur edo heldu bat oso urduri dagoenean, semaforo bat irudikatzea proposatzen dugu. Gorria: gelditu eta arnasa hartu. Horia: sentitzen duguna identifikatu. Berdea: hobeto sentiarazten digun ekintza bat aukeratu. Metodo bisual eta sinple honek autoerregulazioa errazten du eta erabaki kontzienteagoak hartzen laguntzen du.
Bestalde, arnasketa kontzientea edo mindfulness praktikak txertatu daitezke egunerokoan. Egunero 5-10 minutuz arnasketa entzun eta gure emozioak epaitu gabe sentitzeak lasaitasuna eta arreta berreskuratzen laguntzen digu.
Azken batean, adimen emozionala ez da aparteko gaitasun bat, baizik eta bizitza osasuntsu eta konektatu baterako oinarria. Haurtzaroan garatu daiteke, baina baita edozein adinetan ere. Sentitzen duguna zaintzea, bizitzeko modua zaintzea ere bada.
